» » » وضعیت فرهنگی مازندران در امروز نگرانی ها و تهدید ها

وضعیت فرهنگی مازندران در امروز نگرانی ها و تهدید ها

وضعیت فرهنگی مازندران در امروز نگرانی ها و تهدید ها

وضعیت فرهنگی مازندران در امروز نگرانی ها و تهدید ها
حسین جوادی ( حج )
مازندران قبل از هر چیز و مقدم بر هر ویژگی که برای آن باید متصور شد یک استانی است با سبقه و سابقه بسیار ارزشمند فرهنگی و دینی، در عقبه درخشان این استان پذیرش حکومت علوی است و اینکه مازندران خاستگاه حکومت علویان است. آن همه مشاهیر و مفاخر استان از این شهر آشوب گرفته تا سیدالعلماء و علامه محمدتقی و محمد علی آملی و ... همه و همه ستارگان درخشان این خطه و مرز و بوم هستند. نمی دانیم چقدر باید به گذشته استناد کرد و چقدر می شود همیشه سابقه و سبقه را به رخ کشید؟ مسلماً وضعیت فرهنگی کشورمان در قبل درخشان بود و این تغییر وضعیت امری کلی است اما باید اذعان کرد سهم مازندران در رویکرد درخشان گذشته این کشور سهمی خیلی بیشتر از سایر استان ها بوده و متاسفانه باز هم باید گفت که در این تغییر ساختار فرهنگی و افت شدید فرهنگی باز هم مازندران بیشترین نقش را پذیرفته و بسیار زیادتر از سایرین، از گذشته درخشان خود فاصله گرفته است. البته خیلی حساسیت بی جا نباید داشت که استان های دیگر چرا پیشرفتهای فرهنگی نسبی دارند اما باید به این حساس بود که با وجود مازندران با این سابقه کم نظیر چطور اصفهان پایتخت فرهنگی جهان اسلام می شود؟ و مازندران محلی از اعراب در این مورد ندارد. وضعیت فرهنگی امروز مازندران از بسیاری از جهات قابل تامل و بررسی است. و باید مورد کنکاش و واکاوی قرار گیرد.
ابعاد مختلفی را هم باید مورد نظر قرار داد و بالنهایه دریافت که چرا فرهنگ در این خطه آسیب پذیر شده است. علل مختلفی را می شود برای این امر لحاظ کرد، من جمله مسافر پذیر بودن و ...
مازندران مهد فرهنگ و هنر این عبارت اگر چه در قبل خیلی معتبر بوده و کاملاً هم متناسب ، زبان و لهجه ما در گذر تاریخ از بسیاری از استانها من جمله آذربایجان و اصفهان و حتی گیلان آسیب پذیرتر بوده و امروزه اگر هم کسانی هستند که مازندرانی به گواه واژگان اصیل مازندرانی، چنان از آن لهجه و یا بهتر بگویم زبان فاصله دارد که گویی دارد فارسی را به سبک محلی بر زبان جاری می کند.
آداب و سنن ما، بازی های ما، رفتارها و کنش های ما، موسیقی ما و بسیاری از مواردی که در فرهنگ ناب مازندرانی وجود داشت امروزه یا رنگ باخت و یا کمرنگ شده است.
استقبال فرزندان ما از این فرهنگ غنی که در سبقه این استان می درخشد خیلی ضعیف است و هزاران اما و اگر که بر مسایل فرهنگی این استان وارد است. در این مقاله از اصالت فرهنگی که امر مهم و حیاتی فرهنگ مازندرانی است عبور می کنیم تا مقالی و مجالی دیگر اما هر چه هست امروزه انتظارات اندک اهالی فرهنگ وهنر این استان با تمام محدودیت ها و محرومیت های فرهنگی نیز آنچنان مورد کم لطفی و بی مهری قرار می گیرد که گویی در نظر است این حداقل ته مانده فرهنگی و گرایش عده ای عاشق لایق آستان فرهنگ و هنر به نیستی و نابودی گراید آنوقت انتظار آن داریم تا به عقبه خودمان نزدیک شویم و جوانان ما به آن ببالند !!!
آنچه امروزه در مجاری اعمال و رفتار فرهنگی هرجند مطابق با خواسته ها و تمایلات امروزی قرار می گیرد مواجه است .
فرهنگ مازندران اخیرا از واژه های بعید و ابعد هم بسیار رنج می برد و هنر این خطه نیز همچنین .
زهرا اسلامی در تحقیقی به موضوع طلاق در مازندران و نقش مسائل فرهنگی در آن می پردازد.
به دلیل رشد بالای طلاق، این فکر که وصال تازه تا کی دوام خواهد داشت بی پرواتر از گذشته به ذهن ما هجوم می آورد و گاهی این امر به خودی خود سبب ترس از ازدواج جوانانی می شود که با پشت سر گذاشتن مشکلات پر فراز و نشیب و متعدد حالا آمادگی نسبی برای ازدواج پیدا کرده اند...
با نگاهی به دلایل طلاق و آمارهای اداره ثبت احوال این حقیقت روشن می شود که عوامل فرهنگی دلیل اصلی 83 درصد طلاقها در مازندران است.
در چند سال اخیر اگر به جشن عروسی دعوت شدیم و کارت عروسی به دستمان برسد خیلی زودتر از آنچه که فکر می کردیم ، به این می اندیشیم که که راستی این پیوند چقدر دوام دارد؟!
به نقل از یکی از وکلا در یکی از شعبه های خانواده شهر ساری در یک روز ، هشت طلاق توافقی به ثبت رسید و سه نفر در انتظار بودند. بنابراین دیگر آن اجبار و ناچاری که بزرگترها تنها دلیل موجه برای طلاق یعنی این بدترین و مکروه ترین حلال های خدا می دانستند کمتر خبری بوده و جوان ترها با عشق هایی که زود به عرق می نشیند و بی پروایی و بی قیدی به مرحله طلاق می رسند.
بر اساس آخرین آمار ثبت احوال، بیشترین مردان و زنانی که زندگی‌ هایشان منجر به جدایی می‌ شود در رده سنی 25 تا 29 سال قرار دارند. همچنین شهرنشینان بسیار بیشتر از مردم روستا پیوند زندگی‌هایشان از هم گسسته می شود.
بر اساس آمارها و نظرات روان شناسان به طورمتوسط زندگی بسیاری از زوج‌ های جوان پس از پنج سال به جدایی می‌انجامد. در مازندران علاوه بر اینکه طلاق دو درصد افزایش یافته، ازدواج چهار درصد کاهش داشته است.
یک وکیل دادگستری با بیان اینکه طلاق‌هایی که تحت عنوان نداشتن تفاهم انجام می شود، اغلب به عدم تفاهم عاطفی یا جنسی مربوط است ، می گوید: به نظر می رسد زوج ها از این موضوع به عنوان فرصتی برای پررنگ تر کردن مشکلات زندگی و عیب های یکدیگراستفاده می کنند.
ازدواج نسنجیده،عدم رعایت عفاف و مشکلات عدیده اقتصادی و فرهنگی توسط کارشناسان مسائل خانواده دلایل طلاق برشمرده می شوند.
مدیرکل بانوان و خانواده استانداری مازندران دراین باره می گوید : ما این عوامل را به دو بخش عوامل فرهنگی و غیر فرهنگی تقسیم کردیم و نتیجه که 83 و نیم در صد طلاق ها در مازندران ناشی از عوامل فرهنگی شامل ؛عدم شناخت زوجین از نقش ها و وظایف خود ، دخالت اطرافیان ، سوء ظن زن و شوهر نسبت به هم، عدم رعایت عفاف ، ارتباطات نامشروع ، عدم رعایت حریم محرم و نامحرم، فقدان شناخت کافی زوجین از هم و نداشتن مهارت های زندگی از جمله این موارد است.
با وجود افزایش طلاق، سهم ازدواج نیز در مازندران پایین بوده و بیشترین تعداد ازدواج زنان این استان مربوط به گروه سنی 24 تا 20 ساله است.
در سال 89، شش هزار و 174 واقعه طلاق در استان به ثبت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 9/8 درصد رشد داشته است.بیشترین طلاق ثبت شده مربوط به زوجین همسن است.
ازدواج ثبت شده، در سال 89 را 34 هزار و 305 واقعه است که نسبت به مدت مشابه سال قبل 4.7 درصد کاهش یافت.
بیشترین آمار طلاق در زنان و مردان در دو سال گذشته در گروه سنی 28 و 29 سال بوده است.
میزان طلاق در سال 90 با کاهش مواجه بوده است واز 6.12 درصد طلاق در سال 89 این آمار در سال گذشته به 4.10 درصد رسید.
46 درصد طلاق های ثبت شده در کمتر ازچهار سال بعد از زندگی مشترک زوجین است و 9.30 درصد طلاق ها از چهار تا 10 سال زندگی مشترک ثبت شده است و بیشترین طلاق ثبت شده مربوط به زوجین همسن بوده است.
براساس اعلام رسمی بالاترین آمار طلاق مربوط به شهرساری است و این شهر با کاهش ازدواج و افزایش طلاق مواجه است.همچنین بالاترین آمار ازدواج در بابل ثبت شده است.
آمار نشان می دهد ازدواج در سال 90 سه درصد کاهش داشته و در سال 89 نسبت به سال 88 بیش از چهار درصد با کاهش ازدواج در مازندران مواجه بودیم.
در سال گذشته، 4.4 درصد از روند ازدواج در مازندران کاسته شده است آمار طلاق در سال 90 نسبت به 89 دو نیم درصد رشد داشت.
آمار نشان می دهد بیشترین فراوانی طلاق ثبت شده مربوط به زوجینی بوده که طول مدت زندگی مشترکشان کمتر از یک سال بوده است. متاسفانه مازندران رتبه پنجم آمار طلاق را در کشور به خود اختصاص داده است.
هدی رنجبر، کارشناس روان شناسی تقویت و رشد فضایل اخلاقی و معنوی در جامعه رایکی از راهکارهای کاهش طلاق و افزایش ازدواج آسان عنوان می کند و می گوید: مهمترین آسیب اجتماعی که زنان استان با آن روبرو هستند طلاق است. زنانی که طلاق گرفته اند دچار آسیب های اجتماعی مثل فقدان پشتوانه مالی یا خانوادگی می باشند که این امر منجربه ازدواج عجولانه می شود که به تبع آسیب های بیشتری را به دنبال دارد.
وی می افزاید: بهزیستی و دستگاههای دولتی متولی می بایست در اموری مانند کاهش آسیب و طرح کاهش طلاق فعالیتهای گسترده تری انجام دهند و با ایجاد و گسترش مراکزمشاوره و اورژانس اجتماعی نسبت به آگاه سازی افراد اقدام کنند. بویژه این امر درباره کسانی که در آستانه طلاق قرار دارند از اهمیت بیشتری برخوردار است.
پرداخت وام ازدواج، کاهش بیکاری و کنترل تورم، ایجاد محدودیت های قانونی برای میزان مهریه، فرهنگ سازی رسانه ای و آموزش های دانشگاهی و افزایش و تسهیل اعطای وام مسکن و واگذاری مسکن مهر از جمله مواردی است که به عنوان موارد تسهیل کنند ه ازدواج از آنها نام می برند.
اما اغلب جوانان در نظر سنجی های منتشر شده معتقدند وام ازدواج تاثیر چندانی بر تشویق جوانان به ازدواج ندارد.
به نظر می رسد آموزش به زوج‌ها در پایداری خانواده ها و آگاهی بخشی به نوجوانان و جوانان پیش از رسیدن به سن ازدواج در کاهش طلاق ها و افزایش ازدواج ها بی تاثیر نخواهد بود.
در مقولات دیگر فرهنگی و هنری نیز استان از عدم برنامه ریزی و توجه رنج می برد .
به نظر رحیم مولائیان، معضلات فرهنگی هنری به عدم وجود فضای کارشناسی استان مازندران ، مربوط است مدیریت فرهنگی نقش بسیار بنیادی در پیشبرد مسائل هنری دارد و تعیین مدیرانی که بعضا مشاهده شده دغدغه فرهنگی ندارند بزرگ‌ترین آسیب در این حوزه است. آسیبی که موجب شده برای مثال پس از این سال‌ها هنوز انجمن هنرهای تجسمی در استان‌ مازندران تشکیل نشده و یا جشنواره شنی که سال‌ها به صورت موفق در این استان برگزار شده بود به تعطیلی کشیده شود.
بحث هویت ملی مسئله ای است که متاسفانه به اندازه کافی به آن پرداخته نشده و جای کار بسیار دارد.
مهدی ابراهیمی نیز از وضعیت موسیقی اینطور گلایه مند است: متاسفانه افرادی که به صورت خصوصی و یا در مراکزی که نمی دانم به چه شکلی مجوز گرفتند، به شکلی نادرست و وحشتناک که در واقع بدآموزی و خیانت به این هنر مقدس است، به علاقه مندان و هنرجویان آموزش می دهند و هنرجویان، زمانی متوجه این اتفاق ناخوشایند می شوند، که خیلی دیر شده است. در صورتی که در مقابل؛ استادان کم نظیر، دلسوز و موسیقی دانی که هیچ گونه حمایتی از آن ها نمی شود، مشغول تدریس مبانی صحیح و اصولی موسیقی هستند و هنرجویان فوق العاده ای را به جامعه ی هنری معرفی نموده اند که حمایت از آنان، می تواند در این باره، راهگشا باشد.
دکتر علیزاده رئیس دانشگاه مازندران با بیان اینکه اکثریت جمعیت کشور را جوانان تشکیل می دهند و اساساً هیچ سرمایه ای با سرمایه ی جوانی قابل مقایسه نیست اظهار داشت : باید با ایجاد یک پارک فرهنگی جامع با تمامی امکانات در کنار پارک فناوری در سطح شهرستان های استان، زمینه ی رشد و ارتقاء علمی جوانان و همچنین بصیرت و بینش آنان را فراهم آوریم.
دکتر صمیمی نیز با اشاره به سرمایه گذاری بسیار کشورهای اروپایی روی مبحث علوم انسانی و اجتماعی، تاکیدات اخیر مقام معظم رهبری در زمینه ی توجه به بومی سازی علوم انسانی را کارساز و راهگشا دانسته و می افزاید : باید پژوهش‌های گسترده ای را در رابطه با مسائل مربوط به جوانان انجام دهیم تا بتوانیم راهکارهای مناسبی برای رشد فرهنگی آنان فراهم کنیم.
پرفسور صمیمی با اشاره به معضل بیکاری جوانان ، ایجاد و راه اندازی انجمن ها و دفاتر دانش آموختگان را برای جذب فارغ التحصیلان دانشگاهی در محیط کار ضروری دانست.
پرفسور ایزدی فر دیگر استاد حاضر در نشست نیز با تاكيد بر لزوم توجه به جوانان و بهادادن به این قشر فرهیخته برای اعتلای فرهنگ استان، به نسخ خطی باقی مانده از علما و دانشمندان قدیم استان مازندران اشاره كرد و از مسئولان فرهنگی مربوطه خواست به ترمیم و بازسازی این نسخ مبادرت کنند.
بر اساس این گزارش دکتر رستمی رئیس دانشگاه غیرانتفاعی شمال و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران نیز خانواده پدری و خانواده آموزشی را دو بستری دانست که جوان تحت تأثیر آنها رشد و نمو فرهنگی می کنند و افزود: استادان و مدرسان دانشگاه در محیط آموزشی باید به عنوان خانواده دوم جوان، بیشترین نقش را در فرهنگ سازی و امور تربيتي آنان داشته باشند.
دکتر علی اکبر جعفری نیز توجه به مسائل فرهنگی جوانان را دارای اهمیت کافی دانست و پیشنهاد کرد دانشگاهی تحت عنوان دانشگاه بین المللی خزر در استان تشکیل شود تا ضمن ورود ارز به کشور و همچنین اشتغال زائی، زمینه ای برای شناساندن فرهنگ ایران به کشورهای همسایه باشد.
دکتر علی نژاد معتقد است : يكى از مهمترين مسائل اجتماعى اين استان همچون ساير نقاط كشور، مسئله بيكارى است. بر اساس آمار موجود، در سال 1355 در حدود 542/68 نفر بيكار در اين استان وجود داشته است. ميزان بيكارى اين استان از ميزان متوسط بيكارى در كل كشور نيز بيشتر بوده است. ميزان بيكارى در مناطق شهرى استان بيش از مناطق روستايى گزارش شده است.
مسأله بسيار مهم دیگر در مازندران رواج اعتياد در اين استان است. هواى مرطوب كه بطور طبيعى خستگى‏آور است زمينه اعتياد بسيارى از افراد را فراهم آورده است. متأسفانه در سالهاى اخير مواد مخدر و ساير محرمات به ويژه در مجالس جشن مانند عروسى و محافل دوستانه رواج يافته و نسل جوان را به شدت تهديد مى‏كند.
بر اساس تحقيقات انجام شده، بيشترين درصد معتادين بى‏سواد و يا داراى سواد كمتر از ديپلم مى‏باشند. بنابراين سطح آگاهى آنها بسيار پايين است و همانگونه خود معتادين در نظرخواهى‏ها اعلام داشته‏اند، يكى از مهمترين عوامل اعتياد آنها عدم آگاهى از عواقب اعتياد بوده است.
از ديگر عوامل اعتياد، گروههاى مرجع مى‏باشند. اينكه دوستان فرد يا يكى از اعضاء خانواده او به مواد مخدر اعتياد داشته باشند، احتمال معتاد شدن فرد نيز بالا مى‏رود. وضع نابسامان خانواده نيز يكى ديگر از عوامل اعتياد مى‏باشد.
از مسائل مهم ديگر رفت و آمد مسافران و گردشگران به اين استان است كه تأثير منفى زيادى در مردم به ويژه نسل جوان دارند. سواحل درياى خزر كه از جاذبه بالايى براى جذب گردش‏گران برخوردار است، براى مردم مازندران باعث بعضى گرفتارى‏هاى اجتماعى است.
هرکدام از این مقولات می تواند شرح و تفسیر خاص خود را داشته باشد که فقط از باب تذکر و یادآوری به این موارد اشاره ای مختصر شد .
نسخه ی قابل چاپ
نویسنده: حسین جوادی بازدیدها: 2 074 نظرات: 0

فرم ارسال نظر

نام:*
ایمیل:*
 
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
کد را وارد کنید: *
عکس خوانده نمی شود